ISO 45001 nedir ve OHSAS 18001'den farkı ne?
ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri için yayımlanmış ilk uluslararası ISO standardıdır ve 2021 itibarıyla OHSAS 18001'in yerini tamamen almıştır. En önemli fark yaklaşımdadır: OHSAS tehlike kontrolüne odaklanırken, ISO 45001 riski kaynağında ortadan kaldırmayı, çalışan katılımını ve üst yönetimin doğrudan hesap verebilirliğini merkeze koyar.
Standart, Ek SL ortak yapısını kullandığı için ISO 9001 ve ISO 14001 ile kolayca entegre edilir; üç sistem tek entegre denetimle belgelendirilebilir.
6331 sayılı İSG Kanunu ile ilişkisi
ISO 45001, Türkiye'deki 6331 sayılı kanunun yerine geçmez; onun üzerine kurulur. Kanun asgari yasal yükümlülükleri tanımlar; standart ise bu yükümlülüklerin sistematik olarak yönetildiğini, izlendiğini ve iyileştirildiğini kanıtlar.
Uygulamada en somut fayda şudur: iş kazası sonrası incelemelerde, işverenin "gerekli tedbirleri aldığını" gösteren belgeli ve denetlenmiş bir sistem, hem hukuki savunmada hem de idari süreçlerde güçlü bir kanıt dosyası oluşturur.
Denetimde neler incelenir?
Aşama 2 denetiminde denetçi sahada şunlara bakar:
- Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesinin gerçek çalışma koşullarını yansıtması — masabaşı değil, saha temelli olması
- Çalışan katılımı mekanizmaları: İSG kurulu, öneri sistemi, ramak kala bildirimleri
- Acil durum planlarının tatbikatlarla test edilmiş olması
- Alt işveren ve tedarikçi çalışanlarının da sisteme dahil edilmesi
- Kaza ve ramak kala verilerinin kök neden analiziyle iyileştirmeye dönüştürülmesi
Kimler öncelikli almalı?
İnşaat, metal, kimya, lojistik ve enerji gibi tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için ISO 45001 giderek bir ihale ve tedarikçi ön yeterlilik şartı hâline geliyor. Uluslararası ana sanayilere üretim yapan tedarikçilerde ise müşteri denetimlerinin standart bir maddesi durumunda.
Westcert, ISO 45001 belgelendirmesini akredite kapsamında yürütür; başvurular web sitemizden alınmaktadır.